Ay'ın evreleri, Güneş ile arasındaki açının sonucudur. Bu açı 29,5 günde bir tam tur atar ve gördüğümüz şekli belirler. Geleneksel zamanlama, bu döngünün hangi yarısında olduğumuza büyük önem verir.
Ay kendi ışığını üretmez; Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır. Dünya'dan baktığımızda gördüğümüz aydınlık kısım, Ay'ın Güneş'e göre nerede durduğuna bağlıdır.
Bu döngüye sinodik ay denir ve ortalama 29 gün 12 saat 44 dakika sürer. Ortalama olduğuna dikkat: Ay'ın yörüngesi eliptik olduğu için gerçek süre her turda biraz değişir.
Geleneksel zamanlamanın en temel ayrımı budur:
| Yarım | Aralık | Geleneksel eğilim |
|---|---|---|
| Büyüyen (artan) | Yeni Ay → Dolunay | Başlatmak, büyütmek, toplamak, üzerine eklemek |
| Küçülen (azalan) | Dolunay → Yeni Ay | Bitirmek, azaltmak, çıkarmak, temizlemek |
Bu ayrım, Ay Pusulası'nın Uygun Zaman Bulucu'sunda da kullanılır: sözleşme ya da taşınma gibi "başlatma" işleri büyüyen ayda puan alır, bir şeyi sonlandırmaya dönük işler küçülen ayda.
| Evre | Aydınlanma | Geleneksel karşılığı |
|---|---|---|
| 🌑 Yeni Ay | %0 | Niyet, tohum. Henüz görünür sonuç yok. |
| 🌒 Hilal | %1–45 | İlk adım, harekete geçme. |
| 🌓 İlk Dördün | %50 | Direnç ve karar; sürdürme sınavı. |
| 🌔 Şişkin Ay | %55–99 | İnce ayar, geliştirme. |
| 🌕 Dolunay | %100 | Görünürlük, doruk, sonucun ortaya çıkması. |
| 🌖 Dağıtıcı Ay | %99–55 | Paylaşma, aktarma, anlatma. |
| 🌗 Son Dördün | %50 | Gözden geçirme, bırakma kararı. |
| 🌘 Eski Hilal | %45–1 | Dinlenme, toparlama, kapanış. |
Dolunay ya da Yeni Ay, bir gün değil bir andır — Ay ile Güneş arasındaki açının tam olarak 180° veya 0° olduğu saniye. Takvimlerde "14 Eylül Dolunay" yazar ama gerçek tepe, o günün belirli bir dakikasıdır.
Ay Pusulası bu anı Ay ve Güneş'in gerçek konumlarını hesaplayıp aradaki açının hedefi geçtiği noktayı arayarak bulur, sonra seçtiğin şehrin saat dilimine çevirir. Bu yüzden aynı dolunay Ankara'da 13:04, Londra'da 10:04 görünür — aynı an, farklı yerel saat.